Antalya’da son dönemlerde yaşanan yağışların ardından su baskınları tartışma konusu olmaya devam ediyor. Her yağış sonrası su baskınları altyapı sorunlarını gündeme getirse de su baskınlarının asıl nedeni ortaya çıktı. Akarsu yatakları üzerine kurulan kontrolsüz kentleşme nedeniyle Antalya’da su baskınları artarken Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi eski Başkanı Cem Arüv, dikkat çeken açıklamada bulundu. Arüv, Antalya’da 27 çayın bulunduğunu ancak 26 çayın kurutulup üzerine kent kurduğunu ifade etti.
DÜDEN ÇAYI HARİÇ HEPSİ KURUDU
1860 yılına ait İtalyan kaynaktan Antalya haritası aldığını aktaran Arüv, “Bu haritada şunu görüyoruz koyu renkte yol gibi çizilmiş yerler var. Falezlerin üstünden geliyor, aşağı doğru yol yapılmış gibi duruyor. Karaman Çayı, Doyran Çayı gibi hepsi akarsu yatağı. Bu akarsuların tamamı Düden Çay dışında günümüzde yok. Düden Çayı normal şartlar altında kuzeyden güneye doğru kendi içinde akan bir çay ama bir dokunuş oluyor. O dokunuşun neticesinde “kara bitik” denilen yerde bir köşeden dönüş yapıyor ve Kızılarık bölgeden şehre doğru geliyor. Kızılarık’tan Kırcami’ye dağılıyor. Ali Çetinkaya, Atatürk Caddesi’ne, Şarampol’e kadar dağılıyor ve şehrin su ihtiyacını karşılıyor” diye konuştu.
ANTALYA’YI BESLİYORDU
Romalılar M.S. 133 yılında bu şehri yaparken ilk iş olarak Düden Çayı’nın akışını değiştirmekle başladığını aktaran Arüv, “Roma döneminde Antalya kalesini kurabilmek için birinci sınıf kalker ve taş gerekiyor. İkinci ise sulama yapacak, üzüm bağı kuracak. Mor üzüm aslında ta Romalılardan gelen bir üzümdür. Sadece alt platoda yapmıyor. Üst platoda Kırkgöz kaynaklarından Nebilere doğru gelirken bir antik Roma kanalı vardır, hâlâ çalışıyor. O da üst bölgeyi, Döşemealtı üst bölgesini suluyor. Orada da aynı şekilde tarımsal faaliyeti gerçekleştiriliyor. Gerçekleştirdiği bu faaliyette ise Termessos besliyor aynı zamanda Antalya Kalesini de besliyor” dedi.
27 ÇAYIN 26 KURUDU ANTALYA’YI SU BASTI
1860 yılından 2025 yılına kadar geçen süre içerisinde, 1980’li yıllara kadar bu görüntünün korunduğunu vurgulayan Arüv, 1982 yılında Turizm Teşvik Kanunu ile birlikte kontrolsüz yapılaşmanın arttığını söyledi. Arüv, konuşmasında şu sözlere yer verdi:
“Turizm Teşvik Kanunu yayınlandı, şehir korkunç ve kontrolsüz yapılaşmaya gitti. Bu akarsu yataklarının üzerine binalarımızı yaptık. Bunun neticesinde adı Kızılarık olan bölgenin üstünde bina yaptık. Sonuç olarak önceki yıllarda yağışlarda Kızılarık’ta bir vatandaşımız tünel altı geçitte boğularak öldü. Antalya’yı su basıyor. Antalya’yı bu yüzden basıyor. Bütün su kanallarının üstüne kent kurulmuş 27 tane çayın 26’sını kurutmuş durumdasın. Bu sebeple Antalya bu durumda.”
SARISU BÖLGESİ SU ALTINDA KALDI
“Konyaaltı tarafında 2 tane çay gözüküyor: Karaman ve Doyran çayı. Karaman Çayı’nın denize döküldüğünü görmüyoruz” diyen Arüv, “Çünkü Karaman Çayı ile Doyran Çayı’nı birleştirip adına Boğaçay demişiz. Boğaçay üç köy. Boğaçay’ın taşkın debisi 2 bin 500 metreküp/saniye. Karaman Çayı’nın taşkın debisi bin 900 metreküp/saniye. Yağış gelince köprüleri geçtiğimiz yıllarda aldı götürdü. Taşıyor. O Sarısu bölgesini su basıyor” ifadelerini kullandı.
