Antalya’nın Muratpaşa-Konyaaltı Falezleri’nde yapılması planlanan statü değişikliğine karşı TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası’nın açtığı dava sonuçlandı. Davada, Danıştay karar verdi. Konu ile ilgili açıklamada bulunan TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası şu sözlere yer verdi; “Antalya’mızın simgelerinden biri olan, milyonlarca yıllık jeolojik süreçler sonucu oluşmuş doğa harikası Muratpaşa-Konyaaltı Falezleri’ni rant ve yapılaşma baskısına karşı korumak adına TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası olarak açtığımız haklı davada, adaletin tecelli ettiğini müjdeleyen yürütmeyi durdurma kararı tarafımıza ulaşmıştır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 09.09.2024 tarih ve 10399331 sayılı Bakanlık Makam Olur'u ile Konyaaltı Varyantı’nı da içine alan bölgenin "Kesin Korunacak Hassas Alan" statüsünden çıkarılarak bir alt derece olan "Nitelikli Doğal Koruma Alanı"na düşürülmesine karşı başlattığımız hukuk mücadelesi, Danıştay 4. Dairesi bünyesinde yürütmeyi durdurma kararı ile sonuçlanmıştır.
YILDÖNÜMÜNDE ANLAMLI KARAR
Bu kararın bizlere ulaşması, kent belleğimiz açısından oldukça manidar bir döneme denk gelmiştir. Hatırlanacağı üzere, bu koruma alanının tam karşısında yer alan ve Antalya'nın hafıza mekanlarından biri olan tarihi Antalya Müzesi, 16 Temmuz 2025 tarihinde kapatılmıştı. Müze binasının akıbeti ve geleceğine dair kent bileşenlerinin endişeleri henüz birinci yılını doldurmak üzereyken, hemen karşısındaki varyant falezlerinin de koruma zırhının esnetilmeye çalışılması, bu bölgeye yönelik bütüncül bilimsel ve kültürel yaklaşımın ne kadar büyük bir tehdit altında olduğunu açıkça göstermektedir. Kentin hem kültürel mirası (müze) hem de jeolojik mirası (falezler) aynı politikalarının kıskacındadır. Ancak yargı, müzenin hemen karşısındaki bu doğa harikasının tahribatına dur diyerek kent kimliğine sahip çıkmıştır. Dava Dosyası ve Bilirkişi Raporu Gerçekleri Ortaya Koydu Odamızca açılan davada, Varyant bölgesindeki falezlerin doğu kesimiyle tamamen aynı jeolojik ve jeomorfolojik özelliklere sahip olduğu, tufa (traverten) kayalıklarının bütüncül olarak korunması gerektiği ve koruma derecesinin düşürülmesinin geri dönülmez ekolojik kayıplara yol açacağı açıkça savunulmuştur. Mahkemece re'sen seçilen alanında uzman profesörlerden oluşan Bilirkişi Kurulu’nun yerinde yaptığı keşif ve incelemeler neticesinde hazırlanan raporda haklılığımız bilimsel olarak şu şekilde tescillenmiştir:
YÜKSEK RİSK
Yüksek Göçük Riski: Falezlerin oluşturduğu şev ve diklikler jeomorfolojik olarak bir "ufalanma zonu"dur. Bu alanlarda yapılacak her türlü yapılaşma büyük bir risk taşımakta ve falez üstlerindeki ikincil mağara sistemleri nedeniyle göçük riskini artırmaktadır.
Ekolojik Bütünlük Tehlikede: Statü değişikliği kararına dayanak yapılan Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu'nun (ETBAR) eksik, özensiz ve hatalı veriler içerdiği; bölgedeki biyoçeşitliliği tam yansıtmadığı ortaya konmuştur. Falezlerin dikey ekosisteminin, ulusal ölçekte "Kritik Tehlikede (CR)" olan Akdeniz Foku (Monachus monachus) ve "Duyarlı (VU)" statüsündeki Mısır Meyve Yarasası (Rousettus aegyptiacus) gibi çok özel türler için hayati bir habitat alanı olduğu net bir şekilde vurgulanmıştır.
Yapılaşma Baskısı İddiaları Geçersiz: Bakanlığın "bölgede insan faaliyeti ve yapılaşma arttı" yönündeki statü düşürme gerekçesinin nesnel ve teknik açıdan geçerli olmadığı, son 6 yıllık uydu analizleriyle de kanıtlanmıştır.
YÜRÜTME DURDURULDU
Danıştay’dan Oyçokluğu ile Yürütmeyi Durdurma Kararı Danıştay 4. Dairesi, bilimsel gerekçelerden ve objektif kriterlerden uzak bir şekilde tesis edilen Bakanlık işleminin, falez yapısını ve bu yapıya bağımlı nadir türleri insan faaliyetleri ve antropojenik etkilerle tahribata uğratabileceğine hükmetmiştir. Uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğuracağı açık olan bu statü düşürme işleminin Yürütmesinin Durdurulmasına oyçokluğu ile karar verilmiştir. Bu karar, koruma alanlarında kaçak müdahaleleri veya yapılaşma baskılarını gerekçe göstererek koruma derecelerini düşürmeyi alışkanlık haline getirmek isteyen zihniyetlere karşı verilmiş çok önemli bir emsaldir.
Doğayı korumak yerine, denetimsizliğin yol açtığı fiili durumları yasallaştırma çabalarına yargı geçit vermemiştir. Müze sürecinde yaşanan kamusal kayıpların, falezlerimizde tekerrür etmesine yargı kararı izin vermedi. TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası olarak, Antalya'nın bu benzersiz jeolojik mirasını, doğal siluetini ve kentsel kimliğini geleceğe taşımak adına takibimizi kararlılıkla sürdüreceğimizden kimsenin şüphesi olmasın.”
