Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Antalya Milletvekili Sururi Çorabatır, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Türkiye ekonomisine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Türkiye’nin ekonomik tablosuna ve ticaret hayatında yaşanan sorunlara ilişkin kritik değerlendirmelerde bulunan Milletvekili Sururi Çorabatır, İhracat rakamlarında rekorlardan söz edilmesine rağmen bu artışın ülke refahına aynı ölçüde yansımadığını belirtti.
2027 bütçesinde ticarette güveni tesis etmek ve reel sektörü desteklemek için hangi somut tedbirlerin alındığını soran Milletvekili Çorabatır, kira, enerji ve finansman yükü altındaki sanayici ve esnaf için bütçeden kaynak ayrılıp ayrılmadığını, herhangi bir çalışmanın olup olmadığını sordu.
“ÜLKEMİZİN REFAHINA AYNI ÖLÇÜDE YANSIMIYOR”
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda konuşan CHP Antalya Milletvekili Sururi Çorabatır şu sözlere yer verdi:
“Ticaret yalnızca rakamlardan ibaret değildir. Ticaret üretimdir, istihdamdır, alın teridir, esnafın kepengidir, vatandaşın sofrasıdır. Rakamlarla ihracat rekorlarından söz ediliyor. Bu rekorlar ülkemizin refahına aynı ölçüde yansımıyor. Yalnızca ihracat rakamlarını değil, o ihracatı gerçekleştirmeye çalışan sanayicimizin, üreticimizin, esnafımızın ve vatandaşımızın içinde bulunduğu ekonomik tabloyu da detaylı konuşmalıyız.
“ÜRETTİĞİMİZ DEĞERİN ÖNEMLİ BİR BÖLÜMÜ YURT DIŞINA GİDİYOR”
2026’nın ilk 9 ayında 96 milyar dolara yakın dış ticaret açığı verdik. Türkiye daha fazla ihracat yapıyor ama üretimde ithal ham maddeye, ara mala, teknolojiye bağlılığını yeterince azaltamıyor. Yani ihracat rakamları artarken ithalat da artıyor. Ürettiğimiz değerin önemli bir bölümü yurt dışına gidiyor. İhtiyacımız yalnızca daha fazla ihracat değil; daha fazla yerli üretim, daha yüksek katma değer ve daha güçlü sanayidir.
“BİR ÇÖZÜM GÖREMİYORUZ”
Bugün tekstil ve hazır giyim sektörümüz alarm veriyor. Yatırımcılarımız üretimlerini ne yazık ki başka ülkelere taşımaya başladı. Otomotiv, kimya, elektronik ve beyaz eşya sektörlerimiz ithal girdiye bağımlılıkla mücadele ediyor. Lokomotif sektörümüz turizm ise artan enerji ve finansman maliyetleriyle uluslararası gücünü korumaya çalışıyor. Döviz kazandıran işletmelerimiz, Türk lirası cinsinden hızla artan maliyetleri karşılamakta zorlanıyor. Sizi gördüğümde talep etmeme rağmen turizmcilerin ihracatçı sayılması için bir çözüm göremiyoruz. Aşırı değerlenmiş Türk lirasının yüksek üretim maliyetleri karşısında ihracatçılarımızın rekabet gücünü nasıl sağlayacaksınız?
“KARŞILIKSIZ İŞLEM YAPILAN ÇEKLERİN TUTARI YAKLAŞIK 250 MİLYAR TL’NİN ÜZERİNDE”
Ticaret hayatının çok daha tehlikeli bir sorununa değinmek istiyorum: Karşılıksız çek ve güven krizi. 2026’nın ilk 9 ayında karşılıksız işlem yapılan çeklerin tutarı yaklaşık 250 milyar TL’nin üzerine çıkmış durumda. Geçen yılın aynı dönemine göre artış %50. Turizmin başkenti Antalya’da bile yılın ilk altı-yedi ayında karşılıksız çek oranı %85 artmış vaziyette. Karşılıksız çek yalnızca bir ödeme sorunu değildir, ticaret hayatındaki güvenin sarsıldığının bir göstergesidir. Sanayici malını satıyor, karşılığında çek alıyor. O çeklere güvenerek çalışanın maaşını, tedarikçinin borcunu, vergisini planlıyor. Vade geliyor, ne yazık ki çekler karşılıksız çıkıyor. Bir işletmenin ödeyemediği borç, bir başka işletmenin kapanmasına neden olabiliyor.
“KREDİNİN FAİZİNİ ÖDEMEKTE ZORLANIYOR”
Bir diğer büyük sorun da esnafımızın krediye erişimi ve yüksek faiz yüküdür. Bugün esnafımız önce krediyi bulmakta, bulduğu zaman da kredinin faizini ödemekte zorlanıyor. Artan kiralar, elektrik faturaları, SGK primleri, vergiler işletmelerimizin sermayesini tüketiyor. Esnaf artık şunu soruyor: Ben üretmek, kazanmak için mi çalışıyorum, yoksa bankalara faiz ödemek için mi çalışıyorum?
“ÜRETİCİ İLE TÜKETİCİ ARASINDAKİ FİYAT UÇURUMU”
Bir başka büyük sıkıntı da üretici ile tüketici arasındaki fiyat uçurumudur. Çiftçimiz domatesini, biberini gübre, enerji, işçilik ve nakliye maliyetlerini karşılamakta zorlanarak üretiyor. Ama aynı ürünler markete ulaştığında vatandaşımızla kat kat yüksek fiyatlarla karşılaşıyor. Çiftçi tarlada kazanamıyor, vatandaş markette satın alamıyor. Peki, aradaki kazanç nereye gidiyor? Zincir marketlerin tedarikçiler üzerindeki baskısını, ödeme ve vade sürelerini, haksız ticari uygulamalarını daha sıkı denetlemeniz lazım. Yalnızca fiyat etiketi denetleyerek bu sorunu çözemeyiz. Tarladan sofraya uzanan tedarik zincirini şeffaf ve rekabetçi bir hâle getirmek zorundayız.
“2027 BÜTÇESİNDE HANGİ SOMUT TEDBİRLERİ ALDINIZ?”
Ticarette güveni tesis etmek için 2027 bütçesinde hangi somut tedbirleri aldınız? Mevzuatınız size esnafın, sanayicinin sorunlarını tespit etmek, çözüm geliştirmek ve finansman ihtiyaçlarına yönelik çalışmalar yapmak görevi de vermekte. 2027 yılında küçük esnafımıza hangi uygun kredi faizlerini sağlayacaksınız? Kira, enerji ve finansman yükü altında ezilen sanayicimiz, esnafımız için bütçeden herhangi bir pay ayırabildiniz mi? Bir çalışmanız var mı?
“ESNAFI YOK SAYAMAYIZ.”
Henüz yıl tamamlanmadan 2025’in toplamından daha fazla konkordato, ret ve iflas kararları reel sektörde rekor seviyeye ulaştı. Vatandaşın kredi kartı harcamalarında bile büyük bir düşüş gözleniyor. Esnafın büyümesinden söz ederken karşılıksız çekleri, borç içindeki esnafı yok sayamayız.”
