Antalya'nın Konyaaltı ilçesinde yıllardır tartışma konusu olan ve Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin eski dönem projelerinden biri olarak hayata geçirilen Boğaçayı, yeniden gündeme geldi. AK Parti Antalya Milletvekili İbrahim Ethem Taş'ın bölgede yeterli hizmet ve temizlik yapılmadığını ifade etmesinin ardından konu kamuoyunda yeniden tartışılmaya başlandı. Antalya Büyükşehir Belediyesi yetkilileri ise Boğaçayı'nda oluşan sazlıkların, alanın doğal yapısının iyileşmeye başladığının bir göstergesi olduğunu belirtti.
Öte yandan Antalya'da habitat kaybı ve doğal alanların parçalanması birçok canlı türü için tehdit oluştururken, Boğaçayı'nın kuşlar açısından taşıdığı önem dikkat çekti. Akdeniz Üniversitesi Biyoloji Bölümü doktora öğrencisi ve biyoçeşitlilik araştırmacısı Umut Özden, Boğaçayı'nın geçmişte tamamen sazlık bir alan olduğunu, göçmen kuşların yanı sıra bölgede üreyen türler için de önemli bir yaşam alanı oluşturduğunu ifade etti. Tarihsel olarak 233 kuş türünün tespit edildiği Boğaçayı'nda bu yıl 172 türün gözlemlendiğini belirten Özden, sazlıkların yeniden geliştiği alanlarda kuş kullanımının artmasının bölgenin ekolojik açıdan toparlandığına işaret ettiğini söyledi.
“BİRÇOK CANLI GRUBUNUN NESLİ TEHDİT ALTINDADIR”
Boğaçayı'nın kuşlar açısından önemini anlatana Özden, “Hayvanlar, yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için beslenme, üreme, saklanma ve göç etme gibi gereksinimlerini karşılamak zorundadır. Bu gereksinimlerden birini veya daha fazlasını sağlayan alanlara ise yaşam alanı, yani habitat diyoruz. Günümüzde habitat kaybı, habitatların parçalanması ve dönüştürülmesi nedeniyle birçok canlı grubunun nesli tehdit altındadır. Bu nedenle elimizde dönüştürülmemiş, değiştirilmemiş ve insan etkisinin sınırlı olduğu habitatlar bulmak neredeyse imkânsız hâle gelmiştir. Dolayısıyla kalan habitatları korumak oldukça önemlidir” dedi.
“BOĞAÇAYI'NI ANTALYA'NIN EN ÖNEMLİ KUŞ ALANLARINDAN BİRİ”
Boğaçayı'nın önceki yapısına bakıldığında bölgenin tamamen sazlık bir alan olduğunu dile getiren Özden, Boğaçayı’nın kuşları açından önemli olduğunu ifade ederek, “Bu bölge, kuşların üremesi, göç sırasında dinlenmesi ve beslenmesi açısından son derece önemli bir yaşam alanıydı. Burası dönüştürülmeden önceki ve sonraki kayıtlar incelendiğinde, bölgede toplam 233 kuş türünün tespit edildiği görülüyor. Bugün Türkiye'de, nadir türler de dâhil olmak üzere yaklaşık 509 kuş türü bulunuyor. Yani bu türlerin neredeyse yarısı bu alanda gözlemlenmiş durumda. Bu da Boğaçayı'nı Antalya'nın en önemli kuş alanlarından biri hâline getiriyor” diye konuştu.
“BU HAYVANLAR BİNLERCE YILDIR AYNI GÖÇ ROTALARINI KULLANIYOR”
Özellikle göçmen kuşlar, geniş bir Akdeniz rotasını aştıktan sonra yollarına devam edebilmek için belirli noktalarda dinlenmek ve enerji depolamak zorunda olduğunu ifade eden Özden, “Daha anlaşılır bir ifadeyle, yakıt ikmali yapmaları gerekir. İşte bu nedenle buraya gelip bir veya iki gün geçiriyor, besleniyor ve yollarına devam ediyorlar. Bu hayvanlar binlerce yıldır aynı göç rotalarını kullanıyor. Daha önce sazlık olarak buldukları bir alana geldiklerinde, ertesi yıl aynı yaşam alanını bulamazlarsa ciddi sorunlarla karşılaşabiliyorlar. Çünkü burada enerji depolayamaz ve kendilerine uygun yaşam alanını bulamazlarsa, göç yolculuklarının devamında hayati risklerle karşı karşıya kalabiliyorlar. Bu nedenle bu alanın doğal yapısını korumak son derece önemli” dedi.
SAZLIKLARIN VARLIĞI OLDUKÇA ÖNEMLİDİR
“Biz kuş gözlemcileri olarak burada çok nadir türleri de gözlemliyoruz” diyen Özden, aynı zamanda bölgenin birçok kuş türünün üremesi açısından da büyük önem taşıdığının altını çizerek, “Sazlık alanlar hem yuvalama hem de yırtıcılardan korunma amacıyla kullanılıyor. Ayrıca Balaban gibi bazı kuş türleri, sazlıkların arasında pusu kurarak avlanıyor. Bu kuşlar sazlıkların arasında kamufle olarak balıkları ve amfibileri bekliyor. Bu nedenle sazlıkların varlığı oldukça önemlidir. Bu alanın mevcut doğal yapısıyla korunmasını, kuşların üremesi, göç etmesi, göç sırasında enerji depolaması ve dinlenmesi açısından son derece önemlidir” ifadelerini kullandı.
“SAZLIKLARIN YENİDEN GELİŞTİĞİ BÖLGELERDE KUŞ KULLANIMININ ARTTIĞINI GÖZLEMLİYORUZ”
Bölgede 233 türün tespit edildiğini yineleyen Özden, yalnızca Boğaçayı'nda 172 tür gözlemlendiğini savunarak, “Elbette bunlar bilimsel araştırmalardan ziyade insanların gözlemlerine dayanan veriler. Ancak mevcut verilere baktığımızda toplam tür sayısının 233'e oldukça yaklaştığını söyleyebilirim. Geçmiş yıllarla kıyaslandığında da özellikle sazlıkların yeniden geliştiği bölgelerde kuş kullanımının arttığını gözlemliyoruz. Bu da alanın ekolojik açıdan toparlanmaya başladığını gösteren önemli bir işaret” sözlerine yer verdi.
