Turizmin başkenti olan Antalya, tarihi yapıları ve doğal güzelliklerinin yanı sıra topraklarında yetişen endemik bitkiler ile de dikkat çekiyor. Antalya, sahip olduğu farklı iklim ve coğrafi özellikler sayesinde Türkiye'nin bitki çeşitliliği açısından en zengin kentleri arasında yer alıyor. Kent sınırları içerisinde binlerce tür yetişirken, bazıları ise yalnızca Antalya’da yetişiyor.

Antalya-55

SADECE ANTALYA’DA YETİŞİYORLAR

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin paylaştığı bilgilere göre kentte 2 bin 500'ün üzerinde bitki türü bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın “Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi” kapsamındaki araştırmalarına göre Antalya, 2 bin 500’den fazla bitki türü sayısı ile bu alanda ilk sırada yer almaktadır. Bunlardan yaklaşık 750 tanesi ülkemize endemik bitki türü olup Antalya’da yayılış gösterir. Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından açıklanan verilere göre yaklaşık 250 bitki türü dünya üzerinde sadece Antalya sınırları içerisinde yayılış gösteriyor. İşte yalnızca Antalya’da yetişen bitkiler...

Endemik Tur

DÜNYADA SADECE BURALARDA YETİŞİYORLAR

Antalya zengin toprakları ile tarımın başkenti olarak anılıyor. Örtü altı tarımda dünya liderleri arasında yer alan Antalya, birçok ürünü yetiştirerek hem Türkiye’nin farklı noktalarına hem de dünyaya gönderiyor. Tarımın başkenti olan Antalya’da birçok sebze ve meyve yetiştirilirken, yalnızca Antalya sınırları içerisinde yetişen bitki türleri de bulunuyor. Antalya'nın farklı ilçelerinde ve belirli doğal alanlarında yetişen endemik bitkiler, kentin biyolojik zenginliğini gözler önüne seriyor. Habitatları Antalya şehir içi Atatürk Kültür Parkı yaşamı ile kesişen türler şu şekilde:

Echinops antalyensis (Antalya topuzu, lokal endemik), Alkanna macrophylla (Koca havaciva, lokal endemik), Onosma strigossima (Yalı şincarı, lokal endemik) Colchicum baytopiarum, (Termessos çiğdemi, lokal endemik), Himantoglossum robertianum, (Keşkeş çiçeği, Dev Orkide, Nadir (rare)) lokal türlerdir.

Termessos Cigdemi-1

ANTİK KENTLERDE YETİŞİYORLAR

Antalya'daki endemik bitkilerin bir bölümü, tarihi antik kentlerin sınırları içerisinde ve yakın çevrelerinde yetişiyor. “Apollo'dan Athena'ya Antik Kentler ve Endemik Çiçekler Projesi” kapsamında Termessos çiğdemi, Side canavar otu, Perge hava civası, Aspendos Toros orkidesi ve Phaselis burçağı öne çıkan türler arasında yer aldı.

TERMESSOS ÇİĞDEMİ, TERMESSOS AUTUMN CROCUS (COLCHİCUM BAYTOPİORUM)

İlk olarak Termessos Antik Kenti’nde keşfedilen bu endemik tür, sonbahar dönemlerinde çiçekleniyor. Sonbahar aylarında açan gösterişli çiçekleri ile büyüleyen bu tür oldukça lokal yayılışlıdır. Genellikle makilik ve ormanlık alanlarda yetişen tür, dünya üzerinde yalnızca Antalya’da yetişen 250 türden bir tanesidir.

Toros Orkidesi-1

TOROS ORKİDESİ, TAURUS ORCHİD (HİMANTOGLOSSUM MONTİS-TAURİ)

Karasal doğal orkide türleri arasında yer alan Toros Orkidesi, Antalya’da yalnızca birkaç noktada yetişiyor. Lokal yayılışlı olan bu tür tehdit altındadır. Karasal orkidelerin toprak altı yumrularından salep hammaddesi elde edilirken, kışın tüketilen sütlü içecek ve yöresel dondurmalarda kullanılan salep tozu için her yıl ülkemizde 100 milyon orkide bitkisi yok olmaktadır.

Perge Avacina

PERGE AVACİVASI, PERGE ALKANET (ALKANNA MACROPHYLLA)

Dünyada yalnızca Antalya’da yetişen Perge Avacivası, 1845 yılında Perge Antik Kenti Tiyatrosu’nun duvarlarında keşfedilmiştir. Oldukça dikkat çekici mavi çiçeklere sahip olan bu tür, Antalya kıyı bölgesine endemik olup, kıyıya yakın kayalık alanlar ve ören yerlerinden bilinmektedir.

Phaselis Burcagi

PHASELİS BURÇAĞI, PHASELİS VETCHLİNG (LATHYRUS PHASELİTANUS)

Antalya’da yalnızca Phaselis Antik Kenti ve çevresinde yetişen Phaselis Burçağı, lokal endemik türler arasında yer alır. Mayıs-Haziran aylarında çiçek açan bu tür makilik ve ormanlık alanlarda yetişiyor. Ayrıca Phaselis sikkeleri üzerinde de bu tür motiflenmiştir.

Side Canavarotu

SİDE CANAVAROTU, SİDE BROOMRAPE (OROBANCHE SİDEANA)

1971 yılında keşfedilen Side Canavarotu, ciddi tehlike altında olan türler arasında yer alıyor. Dünyada yalnızca Side’nin denize yakın kumul alanlarında yetişen bu tür yalnızca birkaç kilometrelik bir yayılışa sahip. Mayıs ayında kremsi-sarımsı çiçek açan bu türün gelecek nesilleri insan baskısı altında bulunuyor.

Muhabir: Demet GÖKÇE