Antalya kıyılarında artan deniz turizmi ve tekne trafiği üzerine Antalya Valiliği, gezi teknelerinin çalışma usul ve esaslarını güncelledi. 19 Ekim 2026 tarihli genelge; günübirlik gezi, tur ve özel organizasyon teknelerini kapsıyor. Yeni düzenleme, daha önce yürürlükte bulunan 2026/5 sayılı genelgeyi yürürlükten kaldırdı.
FİZİKİ DEMİRLEME YASAKLANDI
Ayrıca Genelgeye göre Kemer Üç Adalar ve çevresinde tekneler fiziksel olarak demir atamayacak. Tekne sahipleri, Kemer Liman Başkanlığı'nın belirlediği demirleme, seyir ve bağlama kurallarına uyacak. Mevcut şamandıra sistemleri, sanal çapa veya dinamik konumlandırma sistemleri ise ancak ilgili talimatların izin verdiği durumlarda kullanılabilecek. Bölgedeki teknik kurallar için güncellenen deniz haritaları ile liman başkanlıklarının duyuruları esas alınacak. Valilik, düzenlemenin gerekçesini artan deniz trafiğinin yönetilmesi, seyir güvenliğinin sağlanması ve başta Posidonia deniz çayırları olmak üzere hassas deniz ekosistemlerinin korunması olarak açıkladı.
DENETİM VE ÖNLEMLER SIKILAŞTIRILDI
Genelge, Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi'ndeki hassas koylarda da zorunlu haller dışında fiziksel demirlemeden kaçınılmasını, mümkün olduğunda şamandıra sistemleri veya sanal çapa uygulamalarının tercih edilmesi öngörüldü. Teknelerin geçerli ruhsat ve güvenlik belgelerini bulundurması, yolcu kapasitesini aşmaması, güvenlik ekipmanlarını hazır tutması ve denize atık bırakmaması da genelgede yer alan kurallar arasında yer aldı. Denetimlerin ise kaymakamlıkların koordinasyonunda Sahil Güvenlik Komutanlığı, liman başkanlıkları ve ilgili kurumlar tarafından yapılacağı, aykırı uygulamalarda ilgili mevzuattaki yaptırımların uygulanacağı bildirildi. Genelgenin yeni bir ceza ihdas etmediği, mevcut mevzuat hükümlerinin uygulanmasını düzenlediği ifade edildi. Ayrıca genelgede, teknelerin faaliyet gösterdikleri alanlardaki mevcut su ürünleri avcılığı yasak ve sınırlamalarına da uymalarının zorunlu olduğu vurgulandı.
DENİZ ALTINDAKİ YOSUNLARI CANLANDIRILACAK
Konuya ilişkin Kemer Liman Başkanlığı’ndan edinilen bilgiye göre, bölgede yasaklanan alanların koordinatları ulusal ve uluslararası platformlarda yayınlandığını öğrenildi. Öte yandan yeni genelgenin Muğla Göcek'teki benzer uygulamadan farklı olduğu ve genelgenin amacının su altındaki resiflerin canlandırılmasına yönelik bir çalışma olduğu öğrenilirken genelgenin "Mavi Akdeniz İnisiyatifi" kapsamında ve COP 31 çalışmalarıyla ilişkili olduğu edinilen bilgiler arasında yer aldı. Açıklamada ise “Bölgede deniz altındaki yosunları canlandırmak için çalışmalar yapılacaktır. Gezi tekneleri Üç Adalar bölgesine fiziksel olarak demir atamayacaklardır. Ancak "tonoz" adı verilen şamandıralara bağlanabileceklerdir. 5-6 tonoz bulunuyor. Valiliğin gelecekte tonoz sayısını artırabilir” denildi.
“BAHSEDİLEN SİSTEM, TONOZLU ŞAMANDIRA SİSTEMİ OLARAK BİLİNİYOR”
Ayrıca konuya ilişkin açıklamada bulunan tekne sahipleri, “Bu genelge, daha önce Kemer Üç Adalar ve Kekova bölgelerinde belirlenen alanlarda teknelerin normal (fiziki) demirleme yapmasını, yani çapa atmasını yasaklıyor. Kekova bölgesinde belirlenen alanlarda, zorunlu durumlar dışında normal çapa atılması yasak. Bunun yerine mevcut şamandıra sistemlerine bağlanılmasına izin veriliyor. Bahsedilen sistem, tonozlu şamandıra sistemi olarak biliniyor. Bu sistemde önceden deniz tabanına yerleştirilen ağır beton bloklara zincir ve halatlar bağlanıyor, bunların ucunda ise su yüzeyinde bulunan şamandıralar yer alıyor. Tekneler deniz tabanına çapa atmak yerine bu şamandıralara bağlanarak sabit kalıyor. Sanal çapa sistemi ise genellikle 4 ila 7 metre uzunluğundaki küçük teknelerde kullanılan, teknenin baş kısmına monte edilen ve aküyle çalışan bir GPS destekli pervane motor sistemidir. Sistem, uydudan aldığı koordinatlar sayesinde tekneyi bulunduğu noktada sabit tutar. Bu yöntemde tekne deniz tabanına herhangi bir çapa indirmez” ifadelerini kullandı.
MUĞLA’YI HATIRLATTI, ÜCRET KARŞILI BAĞLAMA İDDİASI GÜNDEME GELDİ
Düzenlemenin gerekçesi görünürde deniz çayırlarını korumak olarak açıklansa da, uygulamanın mevcut işletmeler tarafından kurulan şamandıra sistemlerine ücret karşılığında bağlanmayı zorunlu hale getirdiği yönünde iddiaları gündeme taşıyan tekne sahipleri, “Benzer bir uygulama daha önce Muğla Göcek'te de hayata geçirilmek istendi ancak yoğun tepkiler üzerine konu yargıya taşınmış ve mahkeme tarafından yürütmeyi durdurma kararı verilmişti. Ayrıca genelge kapsamında, Üç Adalar bölgesinde su ürünleri avcılığı da yasaklanıyor. Böylece bölgede hem demirleme faaliyetlerine hem de balıkçılık faaliyetlerine yönelik yeni kısıtlamalar getiriliyor” sözlerine yer verdi.
