Son yıllardaki sağlıksız beslenme ve obezite artışı özellikle gençleri zayıflatma yöntemlerine yönlendirdi. Sağlıksız yapılan diyetler ile ilgili ardı ardına uyarı gelirken, son dönemlerde popüler olan GLP-1 reseptör agonisti’ iğnesinde talep patlaması yaşandı. Taleplerden dolayı eczanelerde tükenen iğne karaborsaya düştü. Bilinçsiz kullanıldığı takdirde sağlığa zarar veren iğne ile ilgili uyarılar geldi. Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, “Bu ilaçlar protein yapılı ve iğne formunda. Üretimleri ağızdan alınan ilaçlar kadar hızlı değil, ayrıca üretimden sonra ülkelere sevk edilirken soğuk zincir gerekiyor.
Dünyada da benzer bir tedarik problemi yaşanıyor. Firmalar üretime yetişemiyor. Ama öte yandan hem Türkiye hem de dünyada kötüye kullanım da var. Bu ilaçlar hekime danışmadan kullanılmamalıdır. Hatta uzman hekimler yazmalıdır. İnsanlar komşu tavsiyesi ile hekime gitmeden alıp depolamaya başladı. ‘Ben birkaç kutu alayım’ kullanırım diyorlar. Biraz kilo fazlası olanlar, reçetesiz kullanıyor. Bu çok yanlış bir uygulama” sözlerine yer verdi.
Yeni iğnelerin piyasaya sürüleceğini söyleyen Prof. Dr. Yıldız, “Şu anda bu grupta 35 firma, 37 farklı ürün geliştiriyor. Bu firmaların yarısından fazlası Çin firmaları. Önümüzdeki iki yıl içinde en az 2–3 yeni ilaç piyasaya girecek. Şu anda piyasada olan ürünlerin firmalarının da iğnelerinin hap formları geliyor. Yeni gelecek daha da etkili ürünleri var. Son birkaç hafta içinde açıklanan çalışmalara göre nesil ilaçlarla yüzde 27’lere varan kilo kaybı sağlanabiliyor; bu, neredeyse obezite cerrahisiyle yarışan bir etki” şeklinde konuştu.
Bilinçsiz kullanımın sağlığa ciddi zararlar verebileceğiniz söyleyen Prof. Dr. Yıldız, “Bu ilaçlar yalnızca iştah kesmiyor; mide boşalmasını yavaşlatıyor, beyne doydun sinyali gönderiyor ve en önemlisi insülin direncini kırıyor. Ancak herkese uygun değil. Biz hekimler başlamadan önce ve kullanırken, klinik ve laboratuvar değerlendirmesi yapıyoruz. Hekime danışmadan, kontrolsüz kullanımda ciddi mide-bağırsak problemleri, sıvı kaybı, böbrek fonksiyon bozukluğu, nadiren pankreas iltihabı ve gözle ilgili problemler görülebiliyor. Yanlış ve bilinçsiz kullanımda hayatı tehdit eden tablolar ortaya çıkabilir” dedi.
