Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ), Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31) Yeşil Bölgesi’nde "Sürdürülebilir Bir Gelecek İçin Bilim, İnovasyon ve Yeşil Dönüşüm: Yıldız Teknik Üniversitesi ve Yıldız Teknopark" başlıklı panel düzenledi. Prof. Dr. Mehmet Burçin Pişkin’in moderatörlüğünü üstlendiği panelde, üniversitenin sürdürülebilir kampüs modeli, YTU Certification Hub ve merkez bünyesindeki GreenStars sertifikasyon sistemi ele alındı.
"İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELEDE GELİŞMİŞ ÜLKELER SORUMLULUK ALMALI"
YTÜ Rektörü ve Yıldız Teknopark Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Eyüp Debik, açılış konuşmasında iklim değişikliğiyle mücadelede ülkelerin tarihsel sorumluluklarının gözetilmesi gerektiğini vurguladı. Yeşil dönüşümün yükünü kalkınma mücadelesi veren ülkelere aktaran bir yaklaşımı adil bulmadıklarını belirten Debik, ABD ve Birleşik Krallık gibi gelişmiş ülkelerin geçmişteki karbon salımlarıyla orantılı biçimde daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi. Bu ülkelerden beklentilerinin kendi salımlarını azaltmaları, finansman sağlamaları ve teknoloji paylaşmaları olduğunu ifade eden Debik, "Çevreyi koruma hedefi, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkını daraltan bir baskı aracına dönüşmemelidir. Temiz enerjiye ve çevre teknolojilerine erişimi güçlendiren, sorumlulukların adil paylaşıldığı bir dönüşümü savunuyoruz" dedi.
YERLİ STANDART MERKEZİ 27 KASIM'DA YOLA ÇIKIYOR
Debik, Türkiye’nin yeşil dönüşümde kendi teknolojilerini ve standartlarını geliştirmesini istediklerini belirterek 27 Kasım’da açılacak YTU Certification Hub hakkında bilgi verdi. Merkezin üniversitenin akademik birikimini standart geliştirme, değerlendirme ve belgelendirme süreçlerine taşıyacağını söyleyen Debik, "Yetkin baş denetçilerimizle ISO 9001 Kalite, ISO 14001 Çevre ve ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği gibi uluslararası yönetim sistemlerinde belgelendirme hizmetleri sunacağız" diye konuştu.
Certification Hub bünyesinde konumlanan GreenStars’ın yeşil, sosyal ve dijital dönüşümü bütünleşik bir yönetim anlayışında buluşturduğunu anlatan Debik, "Birleşmiş Milletlerin 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacıyla ilişkilendirdiğimiz bu yaklaşımı, Türkiye’den dünyaya açılan yerli bir standart geliştirme vizyonuyla ilerletiyoruz" dedi. Debik, bu çalışmaların amacını, "Türkiye’nin yeşil dönüşümün teknolojilerini geliştiren ve uluslararası standartların oluşumuna katkı sunan bir ülke olarak söz sahibi olmasını istiyoruz" sözleriyle açıkladı.
YTÜ’NÜN SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMPÜS MODELİ
YTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Güleda Engin ise panelde üniversitenin sürdürülebilirlik uygulamalarını ve araştırmalarını paylaştı. Kamu Binalarında Enerji Verimliliği (KABEV) Projesi kapsamında 11 binada ısı yalıtımı, LED aydınlatma ve daha verimli ısıtma-soğutma sistemlerine geçildiğini belirten Engin, bina çatılarına ve otopark alanlarına yaklaşık 7 bin güneş paneli yerleştirildiğini aktardı. Su yönetiminde yağmur ve drenaj sularının yeniden kullanılması ile kuraklığa dayanıklı peyzaj uygulamalarından yararlanıldığını anlatan Engin, 2025 yılı şebeke suyu tüketiminin bir önceki yıla göre yüzde 15 azaldığını söyledi. Engin, kampüsün su ihtiyacının yüzde 31,46’sının şebeke dışındaki kaynaklardan karşılandığını da belirtti.
Engin, üniversitenin araştırmalarında temiz enerji, hidrojen ve enerji depolamanın yanı sıra suyun yeniden kullanımı ve sürdürülebilir malzemeler üzerine çalışıldığını anlattı. Temiz Enerji Teknolojileri Enstitüsü bünyesindeki araştırmaların hidrojen üretimi ve depolanmasından enerji yönetimine uzandığını, su alanındaki çalışmaların ise ileri arıtma, membran teknolojileri ve atık sudan kaynak geri kazanımını kapsadığını aktardı.
TEKNOPARKTA 316 AR-GE PROJESİ
YTÜ Rektör Başdanışmanı ve Yıldız Teknopark Yönetim Kurulu Başkanvekili Prof. Dr. Özer Çınar da Teknoparkın sürdürülebilirlik, çevre ve yeşil dönüşüm alanındaki çalışmalarını paylaştı. Bu alanlarda faaliyet gösteren 100’ü aşkın firmanın tamamlanan ve devam eden toplam 316 Ar-Ge projesi bulunduğunu belirtti. Çınar, sanayide su geri kazanımına örnek olarak Artemis Arıtım’ın Çorlu’daki bir radyatör fabrikasında kurduğu sistemi anlattı. Sistemin, fabrikada kullanılan test suyunun geri kazanılması amacıyla geliştirildiğini söyledi. Deniz ekosistemlerinin izlenmesine yönelik teknolojilere de değinen Çınar, Lenta Marine’in geliştirdiği su altı robotunu tanıttı. Çınar, robotun Şile kıyılarında deniz çayırlarını izlemek amacıyla kullanıldığını kaydetti.
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK TAAHHÜTLERİNİ ÖLÇÜLEBİLİR SÜREÇLERE DÖNÜŞTÜRÜYOR
YTÜ Öğrenci Dekanı ve Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gamze Varank ise YTU Certification Hub bünyesinde yeniden konumlandırılan GreenStars sertifikasyon sürecinin kurumlarda nasıl uygulanacağını açıkladı. Varank, "GreenStars, sürdürülebilirlik taahhütlerini yönetilebilir ve ölçülebilir süreçlere dönüştürüyor" diyerek sistemin hedeflerle günlük işleyiş arasında bağ kurduğunu belirtti. Sistemde önce kuruluşun mevcut durumu belirleniyor, ardından hedefler, performans göstergeleri ve sorumluluklar tanımlanıyor. Uygulamaların sonuçları kanıtlar üzerinden değerlendirilerek iyileştirilmesi gereken alanlar tespit ediliyor. Varank, her aşamada tutulan kayıtların, verilen taahhütten elde edilen sonuca kadar denetlenebilir bir süreç oluşturduğunu vurguladı. Üniversiteler, sanayi kuruluşları, sağlık kurumları ve kamu kuruluşları için farklı uygulama modülleri bulunan GreenStars sertifikasyon uygulaması göstergeler, kurumun faaliyetlerine ve ölçeğine göre düzenleniyor. Enerji ve su tüketimiyle birlikte çalışan sağlığı ve güvenliği, verilerin güvenilirliği ve yönetimin hesap verebilirliği inceleniyor. Belgelendirme sonrasında gözetim denetimleriyle uygulamaların devamlılığı takip ediliyor.
TÜRKİYE’DE GELİŞTİRİLMİŞ AKREDİTASYON SİSTEMİ
İhlas Haber Ajansı'na (İHA) verdiği röportajda üniversitenin sürdürülebilirlik çalışmalarını değerlendiren Debik, Türkiye’deki üniversiteler arasında ilk olan YTU Certification Hub’ın lansmanının 27 Kasım’da gerçekleştirileceğini söyledi. Debik, "Türkiye’de Üniversite bünyesinde kurulmuş ilk sertifikasyon merkezi ve Türkiye’de geliştirilmiş uluslarası akredite edilmiş dünyada ilk yeşil dönüşüm ve sürdürebilirlik sertifikasından bahsediyoruz" dedi. GreenStars ile kurumların yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik çalışmalarını, bu çalışmaların niteliğini değerlendireceklerini belirten Debik, Türkiye’de geliştirilen sistemin uluslararası ölçekte kullanılması için çalışmalarını sürdürdüklerini anlattı.
YTÜ’DEN YEŞİL DÖNÜŞÜM OKULU
Yükseköğretim Kurulu öncülüğünde Yıldız Teknik Üniversitesi koordinatörlüğünde bu yıl açılan Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Okulu’na da değinen Debik, uzaktan eğitim programıyla toplumun farklı kesimlerine ulaştıklarını ifade etti. Program için "En önemli çalışmalarımızdan birisinin bu olduğunu söyleyebilirim" diyen Debik, bu alanda uzmanlaşmak isteyen öğrenciler için üniversitede yüksek lisans programlarının da bulunduğunu belirtti. YTÜ’nün UI GreenMetric Dünya Üniversiteleri Sıralaması’nda dünyada 45’inci, Türkiye’de ikinci sırada bulunduğunu hatırlatan Debik, "Dünyada ilk 50 içinde yer alacağız dedik, şimdi daha üst sıraları hedefliyoruz" dedi. Üniversitelerin eğitim ve araştırma faaliyetlerini birlikte yürüttüğünü belirten Debik, gençleri geleceğe hazırlarken doğal kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlayacak teknolojiler geliştirmeleri gerektiğini vurguladı.
"GENÇLER DAHA BİLİNÇLİ VE İSTEKLİ"
COP31’de görev alan gönüllü öğrencilerle ilgili gözlemini de paylaşan Debik, gençlerin iklim konusunda kendi kuşağından daha bilinçli ve istekli göründüğünü söyledi. "Onların geleceği aslında teminat altına alınmaya çalışılıyor. Dolayısıyla onlar bu işe daha sıkı sarılmış vaziyetteler" diyen Debik, kendi kuşağına da sorumluluk düştüğünü vurguladı. Gençlere daha iyi bir gelecek bırakmak için çalışmalara hız verilmesi gerektiğini belirten Debik, "Bu işi yapıyormuş gibi değil de hakikaten yapmamız gerekiyor" diye konuştu.
