Emine Erdoğan, COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu tarafından COP31 Liderler Zirvesi kapsamında düzenlenen "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı"na katıldı. Toplantıda konuşan Emine Erdoğan, COP31 vesilesiyle katılımcıları Türkiye'de ağırlamaktan büyük mutluluk duyduklarını dile getirerek COP31 Başkanlığı sürecinde ortaya koyduğu güçlü liderlik için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a ve Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Şampiyonu Samed Ağırbaş'a şükranlarını sundu, toplantıyı düzenleyen UEA Başkanı Fatih Birol'a teşekkür etti.
1950'lerin başında dergi kapaklarında yeni bir yaşam modelinin övgü dolu başlıklarla tanıtıldığına, "tek kullanımlık yaşam tarzı"nın insanlığın "altın çağı" olarak müjdelendiğine dikkati çeken Emine Erdoğan, tek kullanımlık tabak, bardak, çatal ve bıçak gibi eşyaların neşe içinde havaya atıldığı fotoğrafların dergi sayfalarını süslediğini, kullan-at eşyaların, modern dünyanın insanlığa zamandan tasarruf sağlayan bir armağanı olarak yüceltildiğini hatırlattı. Emine Erdoğan, bugün ise küresel çöpün yüzde 40'ını tek kullanımlık plastiklerin oluşturduğuna işaret ederek, son yarım yüzyılda dünyanın daha önce eşi görülmemiş atık artışıyla karşı karşıya kaldığına dikkati çekti.
"BU ASLINDA, BİR ZİHNİYET, KÜLTÜR VE MEDENİYET KRİZİDİR"
Katı belediye atıklarının 2050'ye kadar 2 katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini belirten Emine Erdoğan, "Yönetilmesi neredeyse imkansız bu atık yükünü yalnızca bir çevre krizi olarak değerlendirirsek konuyu eksik ele almış oluruz. Bu, aslında bir zihniyet krizidir. Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir. Toplumların, geride bıraktıklarının hesabını yapmadan geleceğe yürüyemeyeceklerinin ispatıdır. O halde iklim değişikliğiyle mücadelenin ilk adımı, kavramları ve değerleri yerli yerine koymak olmalıdır" diye konuştu.
Emine Erdoğan, işe tüketimle refah arasındaki anlam bağını tartışmaya açarak başlamak gerektiğini vurgulayarak, "Bugün küresel olarak üretilen gıdanın neredeyse yüzde 30'u israf ediliyor ancak iş burada bitmiyor. Gıda israfı, iç içe geçmiş başka birçok krizi tetikliyor. Çöpe atılan toplam gıdanın sadece dörtte biriyle, dünyada açlıkla mücadele eden, neredeyse 700 milyon insanın doyabileceğini bilmek, başlı başına ahlaki bir çıkmaz" ifadelerini kullandı.
"YENİ SİSTEMLER KURMALIYIZ"
Gıda atıklarının, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10'unu oluşturduğunu ifade eden Emine Erdoğan, gıda atığı kaynaklı emisyonların en güçlü türlerinden birinin metan olduğunu söyledi. Metan emisyonlarının, bugüne kadarki küresel ısınmanın neredeyse üçte birinin ana kaynağı olduğunu, bu emisyonların yüzde 60'ının ise insan faaliyetlerinden kaynaklandığını dile getiren Emine Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
"Yani estetik kaygılarla daha tarlada elenen ürünlerden tutun, fazladan alındığı için buzdolabında unutulan meyvelere kadar 'Çöpe atılan bir elmadan en fazla ne olabilir?' diye düşündüğümüz her eylemimizin doğada büyük karşılıkları var. Milyonlarca insanın önemsiz saydığı bireysel davranışların birbirine eklenmesi sonucunda ağır bedeller ödeniyor. Bu bedeli yeri geliyor, günü aç karna geçiren çocuklar, yeri geliyor iklim değişikliğine bağlı nedenlerle yaşanamayacak hale gelen köyünü terk etmek zorunda kalan insanlar ya da yeryüzünden ilelebet silinen türler ödüyor. İşte bu kördüğümü çözmek istiyorsak her şeyden önce bu işi teknik bir dile hapsolmaktan kurtarmalıyız. İnsanların bağ kurup sahipleneceği değer temelli yeni sistemler kurmalıyız."
"SIFIR ATIK'I KONUŞMAK, ASLINDA HAYATI KONUŞMAKTIR"
Sıfır Atık Hareketi'nin bu noktada hayati öneminin olduğunu vurgulayan Erdoğan, "Çünkü Sıfır Atık'ı konuşmak, aslında hayatı konuşmaktır. İnsanları ekmeği çöpe atmaktan vazgeçirecek olan, sera gazı emisyonları istatistiklerini bilmekten ziyade yeniden nimet fikriyle buluşmaktır. Keza elindeki plastik şişeyi ya da izmariti yere atmamak, doğayı yeniden ilahi bir emanet olarak görebilmekle ilişkilidir" diye konuştu. Bu buluşmayı, bu hedeflerin kağıt üzerinde kalmaması ve Sıfır Atık'ın hayatın tüm alanlarına adapte edilmesi için önemli bir fırsat olarak gördüğünü dile getiren Emine Erdoğan, şunları kaydetti:
"Yeter ki iklim değişikliğiyle mücadelede herkesin payına düşen bir ödev olduğu anlayışında buluşalım. Yerel yönetimlerimizi, üreticilerimizi, gençlerimizi ve vatandaşlarımızı bu dönüşümün etkin ortakları haline getirelim. Gelişmekte olan ülkelerin finansmana, teknolojiye, bilgiye ve kapasite geliştirme imkanlarına erişimini birlikte kolaylaştıralım. Gerek onarılabilir ürünlerin üretimini teşvik eden ekonomik modellerle gerek uzun ömürlü ürün tasarımlarıyla, kalıcı dönüşümlere imza atalım. İyi uygulamalarımızı paylaşarak birbirimizden öğreneceğimiz ve hep birlikte başaracağımız bir yola çıkalım."
