Danışman ve gazeteci Hasan Güraksu’nun değerlendirmelerine göre, TKDK destekleri bugüne kadar uygulandığı 41 ilde modern hayvancılık işletmeleri, tarıma dayalı üretim tesisleri ve işleme yatırımlarının kurulmasına önemli katkı sağladı. Program sayesinde kırsal ekonomide ciddi bir hareketlilik oluştu.
Ancak son dönemde TKDK kapsamına yeni dahil olan bazı illerde yatırımcıların belediyelerin imar birimleriyle ilgili yorum farklılıkları nedeniyle çeşitli zorluklar yaşadığı ifade ediliyor. Özellikle Antalya ve Muğla gibi yeni uygulama illerinde bazı belediyelerin tarımsal yatırımları farklı şekilde değerlendirmesi yatırım süreçlerini zorlaştırabiliyor.
MEVZUAT AÇIK
Kırsal alanlardaki yapılaşma koşulları Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği ile düzenleniyor. Yönetmeliğe göre tarımsal ve hayvancılık amaçlı yapılar belirli şartlar dahilinde kırsal alanlarda yapılabiliyor.
Mevzuata göre bir parselde yapılabilecek toplam yapılaşma alanı parsel büyüklüğünün yüzde 40’ını geçemiyor. Örneğin 1500 metrekare büyüklüğündeki bir tarım arazisinde yaklaşık 600 metrekarelik yapılaşma hakkı bulunuyor. Bu alan ahır, depo, süt sağım ünitesi veya diğer tarımsal yapılar için kullanılabiliyor.
Uygulamada tartışma konusu olan bir diğer başlık ise hisseli parseller. Uzmanlar, hisseli parsellerde diğer hissedarların muvafakati alınması halinde yapı yapılmasının mümkün olduğunu belirtiyor.
“SANAYİ TESİSİ DEĞİL”
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) temsilcileri de TKDK yatırımlarının sanayi tesisi gibi değerlendirilmesinin doğru olmadığını vurguluyor.
TMMOB yetkilileri, TKDK kapsamındaki yatırımların tarıma dayalı üretim yatırımları olduğunu belirterek şu görüşü dile getiriyor:
“Süt işleme tesisleri, soğuk hava depoları veya hayvancılık işletmeleri sanayi tesisi olarak değerlendirilemez. Bu yatırımlar için sanayi imarı şartı aranması mevzuata uygun değildir. Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği kırsal alanlarda yapılabilecek tarımsal yapıları açık şekilde düzenlemektedir.”
KIRSAL SEÇMENİN TEPKİSİ GÜNDEME GELEBİLİR
Uzmanlara göre kırsalda üretim yapmak isteyen yatırımcıların önüne çıkarılan bürokratik engeller yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve siyasi sonuçlar da doğurabilir.
Çünkü kırsalda üretim yapan çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşan kesim, yerel yönetimlerin önemli seçmen gruplarından birini oluşturuyor. TKDK desteklerinden yararlanmak isteyen yatırımcıların önünün kesilmesi, özellikle Antalya ve Muğla gibi tarım potansiyeli yüksek illerde belediyelere yönelik eleştirilerin artmasına neden olabilir.
YENİ İLLER İÇİN BÜYÜK FIRSAT
Uzmanlar, TKDK programına yeni dahil olan illerin önemli avantajlar elde ettiğini de belirtiyor. Bu iller için sağlanan +10 il avantajı, yatırımcılar açısından önemli bir teşvik anlamına geliyor.
