Tarım Sanayici ve İşinsanları Derneği (TARSİD) Başkanı Ziraat Mühendisi Özgür Küçüksarı, tarım ürünlerinde yaşanan fiyat karmaşası ile ilgili önemli açıklamalar yaptı. Üreticinin kazanamayıp, tüketicinin almakta zorlandığı ürün fiyatlarının oluşumu hakkında bilgi veren Küçüksarı, fiyatların oluşumunun ürün miktarı ve arz-talep dengesiyle ilgili olduğunu söyledi.
ÜRETİCİ NİSAN 2025’TEN BU YANA ZARAR EDİYOR
Meyve-sebzenin fiyatlarının o anki talebe göre oluştuğunu belirten Küçüksarı, “Ürünün üreticiden çıkış fiyatları yükseldikçe, tüketim miktarı azalıyor. Talebin azalması ile ürünün fiyatı tekrar düşüyor. Çünkü bitki beklemez. Bir domatesi hasat etmek zorundasınızdır. Ürün fiyatları konusunda dikkat edilmesi gereken en önemli konu; ürün alan planlamasıdır. Önce iç pazarın talep miktarının tespiti yapılmalı ve burada ürün fiyatına bir taban fiyat uygulaması getirilmeli. Nisan 2025 tarihinden itibaren maliyetin altında satış yapmak zorunda kalan üreticiler adeta üretim yapmamaya zorlanıyor. Çünkü para kazanamayan üretici, ikinci senede de kazanamazsa çiftçi bu üretimi yapmaz” diye konuştu.
YAYLA SERACILIĞI FİYATLARI ETKİLİYOR
Üretici zarar ederken, tüketicinin de alım gücü nedeni ile ürüne ulaşmakta zorlandığını belirten TARSİD Başkanı Küçüksarı, “Tüketici ürünü ucuz almak ister. Her ürünün mevsimsel olarak üretildiği dönemleri vardır. Yazın domatesi ucuz almak normaldir. Yayla seracılığı gelişti ve üretim miktarı fazla olduğu için fiyatların aşağıya düşmesi normaldir. Çünkü ihracat da yapılamıyor. Burada gerek devlet kanalları gerek özel sektörün ihracata özen göstermesi gerekir” ifadelerini kullandı.
İŞTE FİYAT ARTIŞININ NEDENLERİ
Üreticiden çıktıktan sonra ürünün tezgâha gelene kadar belli maliyetlerinin oluştuğunu belirten Özgür Küçüksarı, şunları söyledi: “İç pazarda hizmet sektöründeki maaş, lojistik ve paketleme giderleri arttığı için ürünün maliyeti kadar ek maliyet biniyor. 20 liraya çiftçiden çıkan bir domates, Ankara ve İstanbul’daki pazarlara ulaşana kadar maliyeti 40 liraya çıkıyor. Burada tüccarın, komisyoncunun ve pazarcının karı, 20 liraya üreticiden çıkan domatesin fiyatını bir anda 60 liraya çıkarıyor. Tarım ürünlerindeki fireyi de göz önünde bulundurmamız gerekiyor.
Yaş meyve-sebzenin belli bir raf ömrü var. Bunlar da hesaplanınca otomatikman fiyatlar yükseliyor. Yani üretici kazanmıyor, tüketici de alamıyor. Üreticinin girdileri her yıl minimum %30-%40 artıyor. Ama ürününü %30-%40 daha fazla satamıyor”.
ÜRETİMİN PLANLANMASI TÜM TÜRKİYE’DE OLMALI
Tarım Bakanlığı’nın çıkardığı Üretimin Planlanması Yönetmeliği taslağının uygulandığına dair bir belirtinin olmadığını belirten Küçüksarı, “Bu uygulamanın pilot bölgesi olmaz. Bunu tüm Türkiye genelinde yapmak gerekir. Mesela domates için Kumluca, biber için Demre belirlenip, Tarım Bakanlığı personelinin, uzmanları ile birlikte bu konuda güzel bir proje hazırlayıp gerçekten bunu yapmaları gerekiyor” şeklinde konuştu.
