Özdeğer, özsaygı, öz şefkat çok sık duyduğunuz terimler. Ruh sağlığı alanında ise çok kıymetli başlıklar. Düzenli olarak bu kavramlardan bahsediyoruz ama gerçek anlamlarını biliyor muyuz?

Özdeğeri de herhangi bir başarıya, yeteneğe, fiziksel özelliklerimize veya toplumsal rollerimize sıfatlarımıza bakmadan, başkalarından onay alma ihtiyacı bulunmadan kendimizi değerli bir insan olarak görme olarak adlandırabiliriz. Özgüven ile karıştırılabiliyoruz bazen. Özdeğer de kendimi değerli buluyorum derken, özgüven de bir şeyi, işi yapabileceğime inanıyorum diyebiliriz. Özdeğer oluşturan bazı unsurlar var. Bunlardan ilki kendini kabul. Kendimizi güçlü ve zayıf yönlerimizle kabul edebilmek. Diğer unsur koşulsuz değer algısı. Reddedildiğimizde, hata yaptığımızda veya başarısız olduğumuzda değerimizin azaldığını değersiz olduğumuzu düşünmemek olarak görebiliriz. Kendine saygı, ihtiyaçlarımızı, sınırlarımızı tanımak duygularımızı önemsemek. Bazen sevdiklerimize, çevremize hayır diyebilmek zor gelir. Fakat hayır diyebilme becerisi bize kendi sınırlarımızı hatırlatır. Kendimizden ödün vermemeyi, sevdiğimiz insanları kırmadan da kendi önceliklerimizi düşünebilmeyi sağlar. Hayatımızın belli dönemlerinde öfkemizi kontrol edemediğimiz, tahammülsüz olabildiğimiz zamanlarımız zannediyorum ki hepimizde olabiliyor. Bu öfkenin nedenleri arasında kendi sınırlarımızı çekememenin büyük bir rolü olduğuna inanıyorum. Aslında baktığınız zaman markette sıra beklerken birinin sizin önünüze geçmesi ufak bir olay gibi gelebilir. Fakat buna benzer ufak olaylara göstermediğimiz tepkiler bir balon gibi büyüyecek ve o tahammülsüz olduğumuz duruma getirecek bizi. O yüzden büyük veya küçük olarak değerlendirmeden kendi hakkımızı, tepkimizi paylaşmak en sağlıklısı. Diğer bir başlığımız ise içsel onay. Değerli olduğumuzu başkalarının inisiyatifine bırakmamak. Kendilik bütünlüğü diğer başlığımızla benziyor. Başkalarının beklenti ve ihtiyaçlarına göre şekillenmeden kimliğimizi koruyabilmek ve sürdürebilmek. En değer verdiğim başlıklardan bir tanesi ise kendine şefkat. İnsan olmanın verdiği şeylerden biri de hata yapmamız. Tecrübelerimizle, taklit yeteneğimiz ve öğrenme becerimiz ile hayatta kalabiliyoruz. Bu hatalar karşısında kendimizi cezalandırmak yerine anlayışlı yaklaşabilmek olarak görebiliriz şefkatli olmayı. Elbette yaşam boyu edindiğimiz tecrübelerle bunları sağlayabilmek her zaman kolay olmayabiliyor. Yetişkinlikte kendimize acımasız yaklaşmak daha kolay gibi görünüyor .Peki aynı olumsuz düşünceleri , yargıları beş yaşındaki haliniz karşınızda olsaydı yine aynı şekilde acımasız yaklaşabilir miydiniz ?