Herkese merhaba. Düşünün, yıllardır emek verdiğiniz bir işletmeniz var. Sabah dükkânınızı açıyor, müşterilerinizi karşılıyor, ayakta kalabilmek için mücadele ediyorsunuz. Derken telefonunuz çalıyor. Karşıdaki kişi son derece ciddi bir ses tonuyla kendisini Google yetkilisi olarak tanıtıyor.

"Google Haritalar işletme kaydınızın süresi dolmuş. Bugün ödeme yapmazsanız işletmeniz haritalardan kaldırılacak."

Böyle bir telefon alsanız ne yapardınız?

Dijital sistemlere hâkim değilseniz, özellikle de müşterilerinizin önemli bir bölümü sizi Google üzerinden buluyorsa, ister istemez endişelenebilirsiniz. Çünkü bugün birçok işletme için Google Haritalar'da görünmek, iş yerinin tabelasının görünmesi kadar önemli.

İşte bu endişeyi fırsata çevirmeye çalışan kişiler var.

Ücretsiz bir hizmeti ücretliymiş gibi gösteriyor, Google'ın adını kullanarak işletme sahiplerini ödeme yapmaya yönlendirmeye çalışıyorlar. Üstelik bunu öyle bir kurumsal dille yapabiliyorlar ki karşılarında gerçekten yetkili biri olduğunu düşünenler çıkabiliyor.

Olmayan Bir Borcu Ödemeniz İsteniyor

Öncelikle herkesin bilmesi gereken bir gerçeği açıklığa kavuşturalım.

Google İşletme Profili oluşturmak, işletmenizi Google Haritalar'a eklemek ve profilinizi yönetmek ücretsizdir. İşletmenizin haritalarda görünmeye devam etmesi için her yıl ödemeniz gereken zorunlu bir kayıt yenileme ücreti bulunmuyor.

Yani size "Google Haritalar kaydınızın yıllık ücreti geldi" diyen biri varsa, ortada ciddi bir yanlış yönlendirme ihtimali var.

Bu tür aramalarda kullanılan yöntem oldukça basit. Önce işletmenizin kaydında sorun olduğu söyleniyor. Ardından belirli bir saat verilerek ödeme yapmanız isteniyor.

Neden özellikle saat veriliyor, hiç düşündünüz mü?

Çünkü insanlara kararlarını araştırabilecekleri zaman bırakılmadığında, korkuyla hareket etme ihtimalleri artabiliyor.

Diyelim ki Antalya'da küçük bir restoran işletiyorsunuz. Şehrin dışından gelen bir turist sizi Google Haritalar üzerinden bulabiliyor. Konumunuzun kaybolacağını düşünmek bile müşteri kaybı endişesi yaşamanıza yetebilir.

Arayan kişinin kullanmaya çalıştığı zayıf nokta tam olarak bu.

Bir işletmenin yıllardır oluşturduğu dijital görünürlüğü kaybetme korkusu, olmayan bir borcu gerçekmiş gibi göstermek için kullanılıyor.

Google Gerçekten Telefonla Arıyor mu?

Burada yanlış anlaşılmasını istemediğim bir konu var.

Google, işletmeleri gerçekten telefonla arayabiliyor.

Resmî açıklamalarına göre Google'ın otomatik sistemleri veya görevlileri, işletmelerin çalışma saatlerini doğrulamak, hizmet bilgilerini güncellemek ya da bazı bölgelerde müşteriler adına rezervasyon işlemleriyle ilgilenmek için arama yapabiliyor.

Ancak Google, işletme profilinizi korumak veya doğrulamak için bu görüşmelerde ödeme, kredi kartı bilgisi ya da hesap şifresi istemiyor.

Bu ayrım oldukça önemli.

Her Google araması sahte değildir. Fakat Google adına arayarak işletmenizin kaydını silinmekten kurtarmak için para isteyen kişilere güvenmemelisiniz.

Bir başka konu da dijital pazarlama ajansları.

Elbette işletme profilinizi profesyonelce yönetmesi, fotoğraflarınızı düzenlemesi veya yerel aramalardaki görünürlüğünüzü geliştirmesi için bir şirkete ücret ödeyebilirsiniz. Bu, karşılığında belirli bir hizmet aldığınız ticari bir anlaşmadır.

Benim itirazım, bu hizmetlerin Google tarafından zorunlu tutuluyormuş gibi pazarlanmasına.

Bir ajansın "İsterseniz işletme profilinizi ücret karşılığında yönetebiliriz" demesiyle, "Ödeme yapmazsanız Google kaydınızı silecek" demesi arasında ciddi bir fark var.

İkinci ifade, gerçeğe aykırı bir tehdide dönüşüyorsa artık sıradan bir satış görüşmesinden söz edemeyiz.

İşletmenizin Bilgilerini Bilmeleri Yetkili Olduklarını Göstermez

Bir de işin psikolojik tarafı var.

Arayan kişi işletmenizin adını, adresini, telefon numarasını, hatta çalışma saatlerini biliyor olabilir.

Bunları duyunca "Demek ki gerçekten Google'dan arıyorlar" diye düşünmeniz mümkün.

Oysa bu bilgilerin büyük bölümü zaten internette herkese açık.

Google Haritalar'a giren herhangi biri işletmenizin adresini, telefonunu ve yayınlanan diğer bilgilerini görebilir. Bunlara ulaşmak için Google çalışanı olmak gerekmiyor.

Daha tehlikeli olanı ise doğrulama kodları.

Bazı kötü niyetli kişiler, görüşmeyi daha inandırıcı hâle getirmek için telefonunuza gelen bir SMS kodunu söylemenizi veya gönderdikleri bağlantıya tıklamanızı isteyebilir.

Burada çok dikkatli olun.

Google, işletme profilinizle ilgili tek kullanımlık güvenlik kodlarını telefonla arayan kişilerle paylaşmanızı istemiyor.

Bu kodların paylaşılması veya tanımadığınız kişilere hesap erişimi verilmesi, işletme profiliniz üzerindeki kontrolünüzü riske atabilir.

Düşünün, yıllarca müşteri yorumları biriktirmişsiniz. İşletmenizin fotoğraflarını yüklemiş, adresini düzenlemiş, dijital ortamda belirli bir güven oluşturmuşsunuz. Yanlış kişiye verdiğiniz bir erişim izni yüzünden bunların yönetimini kaybetme ihtimaliniz var.

Böyle bir riski, telefonun diğer ucundaki kişinin kendisini nasıl tanıttığına bakarak alamazsınız.

Esnafın Bilgi Eksikliği Kazanç Kapısı Olmamalı

Bence burada üzerinde durmamız gereken bir başka konu da küçük işletmelerin dijital güvenliği.

Bugün Antalya'da bir kuaförün, tamircinin, kafenin veya mahalle esnafının bütün dijital platformların kurallarını ayrıntılarıyla bilmesini bekleyemeyiz.

İnsanlar kendi işlerini yapmaya çalışıyor. Herkesin teknoloji danışmanı tutabilecek bütçesi veya dijital güvenlik eğitimi alabilecek zamanı olmayabilir.

Ama teknolojiye yeterince hâkim olmamak, kimsenin kandırılmasını haklı çıkarmaz.

Üstelik bu yöntem, dijital hizmetlerin nasıl çalıştığına dair yaygın bir yanılgıdan besleniyor. İnsanlar ücretsiz bir hizmetin varlığını bilmiyorsa, karşılarına çıkan ilk ücret talebini resmî bir zorunluluk sanabiliyor.

Esnaf odalarının, ticaret odalarının ve ilgili meslek kuruluşlarının üyelerini bu tür girişimlere karşı daha sık bilgilendirmesini önemli buluyorum.

Çünkü bazen birkaç dakikalık doğru bilgilendirme, bir işletmenin maddi zarara uğramasını veya hesabının kontrolünü kaybetmesini önleyebilir.

Peki, Böyle Bir Telefon Geldiğinde Ne Yapmalısınız?

Öncelikle arayan kişinin oluşturduğu zaman baskısına kapılmayın.

Telefonu kapatın. Google hesabınıza kendiniz giriş yaparak işletme profilinizin durumunu kontrol edin. Gerçekten bir doğrulama sorunu veya askıya alma uyarısı varsa çözümü Google'ın resmî destek kanallarında arayın.

Google'ın adı kullanılarak sizden kayıt yenileme ücreti isteniyorsa ödeme yapmayın. Telefonunuza gelen doğrulama kodlarını paylaşmayın ve tanımadığınız kişilere işletme profilinizde yönetici yetkisi vermeyin.

Arayan numarayı, gönderilen mesajları ve varsa ödeme taleplerini saklayın. Google'ın şüpheli aramalar ve üçüncü taraf ihlalleri için sunduğu bildirim kanallarını kullanabilirsiniz.

Para gönderdiyseniz bankanızla hemen iletişime geçin. Dolandırıcılık şüphesini elinizdeki delillerle kolluk kuvvetlerine veya Cumhuriyet Başsavcılığına bildirebilirsiniz.

Şunu da unutmayın: Google, kuralların ihlal edilmesi gibi gerçek nedenlerle işletme profillerini askıya alabilir. Fakat böyle bir sorunun çözümü, sizi telefonla arayan tanımadığınız birine para göndermek değildir.

Son olarak işletme sahiplerine bir şey söylemek istiyorum.

Birileri size Google'ın adını kullanarak korku satıyorsa, o korkunun bedelini ödemek zorunda değilsiniz.

Sırf bir telefon görüşmesinde kurumsal ifadeler kullandı diye kimseye inanmayın. Karşınızdaki kişinin söylediklerini sorgulamak, işletmenizi korumanın en basit yollarından biridir.

Yıllardır emeğinizle ayakta tuttuğunuz işletmenizin dijital görünürlüğünü kaybetmek istememeniz son derece doğal. Fakat o görünürlüğü korumaya çalışırken paranızı veya işletme hesabınızın kontrolünü kaybetmeyin.

Google Haritalar'daki işletme kaydınız ücretsiz. Bunu bilmeniz, böyle bir telefon karşısında vereceğiniz kararı değiştirebilir.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere, kendinize iyi bakın.