Sosyal fobi: Kişi, başkaları tarafından olumsuz değerlendirilebileceğini düşündüğü bir veya birden fazla toplumsal durumda belirgin bir korku ya da anksiyete (kaygı) yaşar.
Dikkat odağı olmaktan, utanılacak veya aşağılanacak şekilde davranmaktan ve başkalarının kendisini olumsuz değerlendirmesinden belirgin şekilde korkar. “İnsanlar beni yargılayacak veya eleştirecek, yüzüm kızaracak, terleyeceğim, çarpıntım olacak, titrediğim fark edilecek, insanlar benimle alay edecek.” gibi düşüncelere sahiptir.
YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU: Bireyin birçok olay veya aktiviteyle ilgili aşırı ve kontrol edilmesi güç bir anksiyete ya da korku yaşamasıdır. Kişi endişelerini kontrol etmekte zorlanır. Bu kaygı/endişe yalnızca tek bir konuya özgü değildir; iş, okul, sosyal yaşam, yolculuk, aile, sağlık, maddi konular veya kişinin kendi performansı gibi yaşamın birçok alanına yayılabilir. Kişinin zihninde sıklıkla “ya olursa?” düşünceleri yer alır. Örneğin; “ya çocuğumun başına bir kaza gelirse?”, “ya işimde başarısız olursam?”, “ya yolculuk sırasında kötü bir şey olursa?” gibi geleceğe yönelik düşünceler zihni sürekli meşgul eder. Yaygın Anksiyete Bozukluğu’nu diğer bazı kaygı sorunlarından ayıran önemli özelliklerden biri, kaygının yalnızca bir veya iki konuya yönelik olmaması, yaşamın birçok alanına yayılmasıdır. Kişi, aynı dönemde ailesi, işi, sağlığı, geleceği, ekonomik durumu veya günlük sorumluluklarıyla ilgili yoğun endişe yaşar.
PANİK BOZUKLUK: Bireylerin yoğun kaygı ve korku sonucunda ortaya çıkan bedensel duyumlarını yanlış yorumlamasıdır. Panik atak, bireyde durduk yere ya da bir uyaran/tetikleyici olay sonucunda ortaya çıkabilen yoğun kaygı ve korku nöbetidir. Kişinin sonunun geldiği, öleceği veya kontrolünü kaybedeceği düşüncesiyle birlikte bedensel, duygusal ve zihinsel belirtiler ortaya çıkar.
Kişinin anksiyete semptomlarını ve bedensel belirtilerini yanlış yorumlaması panik atak döngüsünü başlatır. Örneğin; “ölüyorum, deliriyorum, kontrolümü kaybedeceğim, felç geçiriyorum” gibi felaketleştirici düşünceler kişinin kaygı ve korkusunu pik noktaya ulaştırır.
Kaygı ve korkunun artmasıyla birlikte kalp çarpıntısı, uyuşma, baş dönmesi, terleme ve sarsılma, göğüste baskının artması, nefes alışverişinin değişmesi gibi fiziksel belirtiler de şiddetlenir. Böylece panik atak döngüsü tekrar tekrar tetiklenerek panik bozukluğun gelişmesine ve sürmesine neden olur.
ÖZGÜL FOBİ: Bireyin belli bir nesne veya durumla ilgili belirgin korku veya anksiyete yaşamasıdır.
Özgül Fobi Tipleri 5 e Ayrılır;
Hayvan Tipi: Örümcek, böcek, kedi, köpek, arı vb.
Durumsal Tip: Uçağa binmek, araba kullanmak, köprü, tünel, kapalı yerler, asansör.
Kan Enjeksiyon Yaralanma Tipi: İğne , tıbbi girişimler, diş tedavisi.
Doğal Çevre Tipi; Yükseklik, fırtına, şimşek, su
Diğer Tipler; Boğulma, kusma, çocuklarda yüksek ses veya kostümlü karakterler.
Birey, fobik nesne veya durumla karşılaşma anında devamlı ve düzenli olarak korku veya anksiyete yaşar.
AGORAFOBİ: Bireyin kaçmanın zor olabileceğini veya ihtiyaç duyduğunda yardım alamayabileceğini düşündüğü durum ve ortamlara karşı yoğun korku veya kaygı yaşamasıdır. Agorafobide kişi, aşağıdaki beş durumdan en az ikisinde belirgin korku veya anksiyete yaşar:
Toplu Taşıma Araçlarını Kullanmak: Metro, otobüs, tren veya uçak gibi ulaşım araçları.
Açık Alanlarda Bulunmak: Meydanlar, park yerleri veya köprüler gibi alanlar.
Kapalı Alanlarda Bulunmak: Sinema, tiyatro veya alışveriş merkezleri gibi yerler.
Sırada veya kalabalık içinde beklemek
Evden yalnız başına uzaklaşmak
