Son zamanlarda yapay zeka ile ilgili bazı çalışmaları anlatmaya çalıştım sizlere.
Bizim için günler sürecek hesaplama veya araştırmalari saniyenin onda birinde yapıp bitiren yazılımlar çok yararlı görünüyorlar başta. Aslında yararlılar da tabiki.
Ama bazı boşluklar var bu hikayede.
İnsanlar için günler sürse de bazı işleri veya yorumları tek başlarına yapmaları tehlikeli olduğu anlaşılıyor yavaş yavaş.
Mesela bir uçağın uçurulması için kokpitte pilota ihtiyacımız yok bildiğim kadarıyla. Bir yapay zeka kalkış inişi başarabilir. Zaten otomatik pilot da başka bir yazılım beraberce hallederler yolculuğu. İnsan refleksinden ve tepki süresinden çok daha hızlı ve doğru çalışacakları da kesin. Ama pilotu olmayan bir uçağa biner misiniz?
Ben binmem.
Kokpitte benimle aynı kaderi paylaşan ve uçağa hakim olan bir insan olmasını isterim.
Çünkü tehlike anında benimle aynı ölüm korkusu ve yaşama isteği olan bir insan olmalı orada.
Zürih havalimanında bir terminalden diğerine giderken kullanıcısı olmayan bir raylı vagon gibi bir vasıtaya binmiştim. Hızı da iyiydi hani. Ama tedirgin olmuştum. Sadece yolcu vardı hap gibi vagonda. Benzer şeyleri teleferik kabininde de yaşarız.
Otonom araçlar da benzer şeyler.
Hayatımızı bir programa emanet etmek korku verir bize. Her ne kadar gerekli güvenlik önlemlerinin alındığını bilsek de.
Çünkü mesele yazılımın yok olma korkusu, ceza alma çekincesi olmaması.
Ayrıca cesaret, acıma, doğru/yanlış ayırımı gibi duygulardan habersiz olması.
Geçenlerde ABD’de yaşanan ve muhtemelen yeni bir program yüklenmesinden kaynaklanan bir genel hava kontrol problemi oldu. Olayın devamında hemen kontroller insanların eline verildi. Havadakiler indirildi, kalkışlar durduruldu. Ve bedeli yaklaşık onbin uçuş iptali oldu. Milyonlarca dolar demek bu.
Eğer karar verebilen bir yapay zeka yönetseydi krizi, havadaki bir kaç uçuşu tehlikeye atarak bu kaybı minimuma indirebilirdi mesela. Bir Amerikalının canının fiyatını çıkarırdı önce. Çarpı yolcu sayısı artı uçağın fiyatı.
Bu hesabı Çin’de, Hindistan’da veya Somali’de yaparsa fiyat da düşer mantık olarak. E insan hayatı her yerde aynı değil.
Şaka yaptığımı düşünüyorsanız ben pek emin değilim.
Ülkelerin yöneticileri de suçu yapay zekaya atıp kurtulabilirler.
Olmaz demeyin.
Sonuçta pilotu olmayan uçağa binmeyelim derim ben.
İşini bilen pilotlara ihtiyacımız hep olacak.