Şu fon hikayesini biliyorsunuzdur. Tera ve Pusula şirketlerinin yatırımcılardan topladıkları paralarla, bazı hisse senetlerini uçurup bir gruba ballı kaymak getiriler sağladıkları tarihimizi en büyük vurgunu…
Olayın 500 bin den fazla maduru dışında, uçuk kazançlar sağlayan kesimi ve onların ilgi çekici bağlantıları da günlerdir konuşuluyor.
Ayrıntıları finans dünyasının değerli kalemlerinden öğrenirsiniz nasıl olsa. Konumuz başka aslında.
Olayın içinde bilerek veya bilmeyerek kazanç elde etmiş bir kesim ve hemen bütün paralarını kaybetmiş 500 bin mağdur var. Öncelikle bu insanların mağduriyetlerinin giderilmesi gerekiyor. Yapılacak ilk mantıklı iş bilerek bu işi organize etmiş veya bu organizasyondan faydalanmış insanlardan bu paraları geri almak. Buraya kadar mantıklı.
Asıl soru şu; bilmeden, hiçbir şeyden haberi olmadan, tamamen masumane bir şekilde de olsa bu fondan pay alıp kar eden kesim ne olacak?
Adamlar yasal bir fondan pay alarak yasal bir gelir elde etmişler ve paylarını satıp paralarını ceplerine koymuşlar. Ama kazanç sağladıkları şirket yaşa dışı iş yapmış. Yani bu kazanç yasal değil. Bu insanlardan da kazançları geri istenmeli mi?
Paranın kazanılma şekli yasal, paranın kazanıldığı sistem yasal değil. Durum karışık yani.
ABD de ve bazı Avrupa ülkelerinde “Clawback” isimli bir mekanizma var. Clawback geri talep etmek anlamına geliyor. Yani yasa dışı veya haksız olmasa bile bir paranın sizden geri istenmesi. Sizce bu uygulanmalı mı?
Evet diyorsanız yarın her kazancınızın Clawback yoluyla sizden alınabileceğini de kabul edeceksiniz. Çünkü yasa dışı bir eylem sonucu değil kazancınız. Ama geri istenebilir. Hatta o parayla geri dönüşü kolay olmayan bir yatırım yapmış olabilirsiniz. Veya bir hizmet satın almış olabilirsiniz. Geri istendiğinde veremeyebilir daha büyük sorunlar yaşayabilirsiniz.
Hayırsa cevap, bir koyup bin almışlar keyif yaparken 500 bin mağdur belki yıllardır biriktirdikleri paraları alamayacaklar. Buna vicdanınız ne der?
Tabi ki üçüncü bir alternatif var. Devletin mağdurların paralarını geri ödemesi. Bu sefer de olayla alakası olmayan benim gibi gariban vatandaşların vergileri ile yüksek getiri amaçlı fon alan yatırımcılar kurtarılmış oluyor. Bunu yaparsanız riskli/risksiz yatırım farkı kalmaz. Parası olan nasıl olsa devlet öder diyerek en yüksek riskli getiriye saldırır. Devlet her yatırıma garantör mü olacak?
Bu çözümlerle ilgili olarak hukukçular ne der bilmem, ama sizin vicdanınız ne der diye soruyorum.
Clawback mekanizması çalıştırılmalı mı?
Yasal ve masumca kazanılmış olsa da başkalarından çalınmış parayı geri çağırmak yanlış mı? Yapılırsa her gelir riskli mi olur?
Karar sizde olsa ne yapardınız?
