Bir sabah uyandık ve televizyon ekranlarında aynı başlığı gördük: "Sibirya soğukları Türkiye'ye giriş yaptı." Meteoroloji peş peşe uyarılar yayımlıyor, bazı kentlerde kar, fırtına ve kuvvetli yağış alarmı veriliyor. Hava sıcaklıklarının birkaç gün içinde ciddi şekilde düşeceği belirtiliyor.
Bu haberleri okuyan birçok insanın aklına aynı soru geliyor, Dünya yeniden bir buz devrine mi giriyor?
Aslında bu soru, sadece meraktan değil, son yıllarda yaşadığımız iklim çelişkilerinden kaynaklanıyor. Bir yanda kavurucu yaz sıcaklıkları, kuraklıklar ve orman yangınları... Diğer yanda beklenmedik kar yağışları, fırtınalar ve sert kış koşulları...
Özellikle Antalya gibi güneşle özdeşleşmiş bir şehirde yaşayan bizler için "Sibirya soğukları" ifadesi bile sıra dışı geliyor.Ancak uzmanların yıllardır vurguladığı önemli bir ayrım var; Hava olayı başka, iklim başka.Türkiye'yi etkileyen Sibirya kökenli soğuk hava dalgası, meteorolojik açıdan olağan bir atmosfer hareketidir. Karadeniz ve Rusya üzerinden gelen soğuk sistemler geçmişte de yaşanıyordu, bugün de yaşanıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü de ülke genelinde sıcaklıkların birkaç derece düşeceğini ve bazı bölgelerde kar ile kuvvetli yağış görüleceğini duyuruyor. Yani birkaç günlük soğuk hava dalgası tek başına dünyanın buz çağına girdiğinin göstergesi değildir. Tam tersine, bilim insanlarının uzun süredir dikkat çektiği konu, küresel iklim sisteminin daha değişken hale gelmesidir. Atmosferdeki dengesizlikler nedeniyle aşırı sıcaklar da aşırı soğuklar da daha sık ve daha sert yaşanabilmektedir. Asıl endişe verici olan da budur. Antalya açısından konuya baktığımızda tablo daha da ilginçleşiyor. Bir dönem kışın portakal toplarken mont giymeye ihtiyaç duyulan günler yaşanırken, son yıllarda Aralık ayında denize girilen dönemlere tanıklık ettik. Ardından aniden gelen şiddetli yağışlar, hortumlar ve sellerle karşılaştık.
Kent artık iklimin yeni yüzüyle tanışıyor.
Bu nedenle bugün sormamız gereken soru "Buz devri geliyor mu?" değil.
İklim değişikliğinin getirdiği yeni düzene ne kadar hazırız?
Antalya'nın su kaynakları yeterince korunuyor mu?
Tarım üreticileri ani sıcaklık değişikliklerine karşı destekleniyor mu?
Kent planlaması aşırı yağışlara dayanıklı mı?
Okullarımız ve spor alanlarımız gençleri değişen iklim koşullarına hazırlıyor mu?
İşte gerçek tartışma burada başlamalı.
Sibirya'dan gelen bu soğuk hava dalgası birkaç gün sonra etkisini kaybedecek. Yerine yeniden sıcak hava gelecek. Sonra belki başka bir ekstrem hava olayı yaşayacağız. Çünkü artık istisnalar çağında değiliz; aşırılıkların giderek normalleştiği bir döneme giriyoruz.
Antalya'nın geleceği açısından önemli olan da meteorolojinin verdiği günlük hava tahminlerinden çok, iklim değişikliğinin uzun vadeli etkilerini ciddiye almaktır. Belki dünya yeni bir buz devrine girmiyor. Ama kesin olan şu ki, dünya alıştığımız iklim düzeninden hızla uzaklaşıyor. Ve bu değişimden Akdeniz'in incisi Antalya da payını almaya başladı. Belki de yetkililer ve bizim kendimize sormamız gereken soru "Geleceğin iklimine hazır mıyız?" Dır.
